Κιρσοί κάτω άκρων

Τι Είναι

Οι κιρσοί είναι διατεταμένες επιφανειακές φλέβες, κυρίως των κάτω άκρων, που είναι αποτέλεσμα τις περισσότερες φορές της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας και ονομάζονται πρωτοπαθείς. Μερικές φορές, όχι συχνά, είναι αποτέλεσμα άλλων καταστάσεων όπως :

  • παλαιάς φλεβοθρόμβωσης των εν τω βάθει (εσωτερικών) φλεβών,
  • τραυματισμού κ.ά.,

και ονομάζονται δευτεροπαθείς κιρσοί. Η αντιμετώπιση των δευτεροπαθών κιρσών είναι μία ιδιαίτερη περίπτωση, σαφώς εξατομικευμένη και είναι συνήθως συντηρητική και σπανιότερα χειρουργική.

Σε αυτή την ενότητα θα ασχοληθούμε με τους πρωτοπαθείς επιφανειακούς κιρσούς που αφορούν την συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων που έχουν αυτό το πρόβλημα.

Πρόκειται λοιπόν για ουσιαστικά «χαλασμένες» φλέβες καθώς δεν μπορούν να επιτελέσουν την αποστολή τους που είναι να επιστρέφουν το αίμα στην καρδιά. (βλέπε φλεβική ανεπάρκεια - τι είναι). Έτσι το αίμα με την βαρύτητα γυρίζει προς τα κάτω, λιμνάζει μέσα στις φλέβες,  τις διογκώνει και μοιάζουν σαν ένα λάστιχο που το έχει κάποιος τραβήξει και αυτό έχει χαλαρώσει χωρίς να υπάρχει η δυνατότητα να το επαναφέρει στην αρχική του κατάσταση.

Συμπτώματα

Οι κιρσοί όπως αναφέρθηκε είναι αποτέλεσμα της φλεβικής ανεπάρκειας των κάτω άκρων. Έτσι τα συμπτώματα μπορεί να είναι : πόνος, αίσθημα κούρασης, πρήξιμο, κράμπες, αίσθημα καύσους, κνησμός, ερυθρότητα στα πόδιαΟ πόνος μπορεί να αφορά όλο το πόδι σαν αίσθημα βάρους αλλά και να εντοπίζεται στην πορεία του κιρσού. Η επιφάνεια του δέρματος γύρω από τους κιρσούς είναι ζεστή.

Σε περίπτωση που το αίμα μέσα στους κιρσούς πήξει τότε μιλάμε για θρόμβωση (βλέπε θρόμβωση φλέβας - συμπτώματα).

Μερικές φορές, όχι σπάνια, μπορεί να γίνει ρήξη του κιρσού, με αποτέλεσμα την αιμορραγία. Μία αιμορραγία που είναι πολλές φορές ιδιαίτερα εντυπωσιακή και οδηγεί τον ασθενή στο νοσοκομείο αρκετά πανικοβλημένο. Μπορεί να συμβεί μετά από κάποιο κτύπημα στο πόδι, ξύρισμα στις γυναίκες ή αυτόματα, ακόμα και κατά την διάρκεια του ύπνου.

Σε προχωρημένες και παραμελημένες περιπτώσεις μπορεί να δημιουργηθεί πληγή γύρω από τον αστράγαλο και λίγο πιο πάνω, που ονομάζεται άτονο έλκη. (βλέπε φλεβικό έλκος)

Διάγνωση

Η διάγνωση των κιρσών είναι επισκοπική. Δηλαδή τους βλέπει ο καθένας. Ο ιατρός όμως μπορεί και πρέπει να τους αξιολογήσει κατά πόσο επηρεάζουν την συνολική λειτουργία των φλεβών, αν τα συμπτώματα που αναφέρει ο ασθενής σχετίζονται με την παρουσία τους. Έτσι η λήψη του ιστορικού από τον ασθενή, ατομικού και οικογενειακού, η κλινική εξέταση και δοκιμασίες θα οδηγήσει τον ιατρό στην ορθή  διάγνωση και αξιολόγηση. Θα αποσαφηνίσει αν τα συμπτώματα οφείλονται στους κιρσούς και την φλεβική ανεπάρκεια ή σε άλλα αίτια όπως παθήσεις των νεύρων, των μυών ή των οστών.

Το έγχρωμο υπερηχογράφημα, το περιβόητο triplex, των φλεβών στα πόδια θα δώσει σημαντικές πληροφορίες στον ιατρό και θα αποκλείσει ή επιβεβαιώσει σοβαρότερες καταστάσεις όπως η φλεβοθρόμβωση. Όμως υπάρχει σημαντική απόσταση των ευρημάτων του triplex από τα συμπτώματα που αναφέρει ο ασθενής και αυτό καλείται να ερμηνεύσει και αξιολογήσει ο αγγειοχειρουργός.

Θεραπεία

Η επιλογή της θεραπευτικής μεθόδου είναι εξατομικευμένη, καθώς υπάρχουν προϋποθέσεις, ενδείξεις και αντενδείξεις, πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, ενώ η ενημέρωση του ασθενούς  είναι εξίσου σημαντική. Ο γιατρός προτείνει και ο ασθενής αποφασίζει με κριτήριο όχι τόσο τις λίγες γνώσεις του, αλλά το αλάνθαστο κριτήριο της εμπιστοσύνης που αισθάνεται.

Χειρουργική θεραπεία
(Eκτομή / Laser)
Η χειρουργική θεραπεία μπορεί να είναι είτε η κλασσική αφαίρεση της ανεπαρκούσης μείζονος ή/και ελάσσονος σαφηνούς (σαφηνεκτομή) και η ταυτόχρονη εκτομή των κιρσών είτε η συρρίκνωση (κάψιμο) αυτών με laser
Σαφηνεκτομή Διενεργείται με γενική ή επισκληρίδιο αναισθησία, με μία τομή 2 εκατ. στη μηροβουβωνική πτυχή (ελιά), μία τομή 1 εκατ. στον αστράγαλο αφαιρείται η σαφηνής φλέβα και. Δύο ώρες μετά το χειρουργείο ο ασθενής κινητοποιείται πλήρως με το πόδι δεμένο με επίδεσμο και σε 5 ώρες φεύγει για το σπίτι του.
Η μετεχειρητική περίοδος, έως και την αφαίρεση των ραμμάτων σε 6 μέρες, χαρακτηρίζεται από πολύ περπάτημα και αποφυγή πολύωρης ορθοστασίας. Ο μετεγχειρητικός πόνος είναι ελάχιστος και τις περισσότερες φορές δεν χρειάζεται ούτε απλό αναλγητικό φάρμακο.

 

  • Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου είναι ότι δείχνει πιο ριζική θεραπεία,  μπορεί να εφαρμοσθεί σε όλες τις περιπτώσεις και το χαμηλότερο κόστος.
  • Τα μειονεκτήματα είναι οι περισσότερες χειρουργικές τομές και τα περισσότερα μετεγχειρητικά αιματώματα που όμως υποχωρούν τελείως σε 10 μέρες.
Laser Διενεργείται με γενική, επισκληρίδιο ή και τοπική αναισθησία. Η οπτική ίνα του Laser εισάγεται στην σαφηνή μετά από παρακέντηση αυτής με βελόνα και με την καθοδήγηση υπερήχου οριοθετείται το σημείο από όπου ξεκινά η συρρίκνωση-κάψιμο αυτής. Εν συνεχεία με μερικές τομές 0,5 εκατ. κατά τόπους στο υπόλοιπο πόδι εκτέμνονται οι κιρσοί ή για μεγαλύτερους κλάδους ακολουθείται η ίδια διαδικασία με το Laser.
Η μετεχειρητική περίοδος,  χαρακτηρίζεται από πολύ περπάτημα και αποφυγή πολύωρης ορθοστασίας. Ο μετεγχειρητικός πόνος είναι ελάχιστος και τις περισσότερες φορές δεν χρειάζεται ούτε απλό αναλγητικό φάρμακο. Απαιτείται τακτικός υπερηχογραφικός έλεγχος της συρικνωθείσας φλέβας.

 

  • Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου είναι λιγότερες χειρουργικές τομές και λιγότερα μετεγχειρητικά αιματώματα.
  • Τα μειονεκτήματα είναι να επανασυραγγοποιηθεί (ανοίξει) και πάλι η συρικνωθείσα φλέβα, το κάψιμο και η υπέρχρωση του δέρματος, το υψηλότερο κόστος.
Άλλες θεραπευτικές
εφαρμογές
RF

 

Πρόκειται για συναφή διαδικασία-θεραπεία με αυτήν του laser, αλλά αντί για χρήση laser εφαρμόζονται ραδιοκύματα. Μελέτες αμφισβητούν την αποτελεσματικότητά της σε σχέση με το laser και την σαφηνεκτομή.

Foam Sclerotherapy

 

Πρόκειται για συναφή διαδικασία-θεραπεία με αυτήν του laser και του RF. Εκχύεται ειδικός αφρός εντός της φλέβας που προκαλεί συρρίκνωση-σύγκλειση αυτής. Τα αποτελέσματά της είναι υπό έντονη αμφισβήτηση.

TOP